| امنیت هیبریدی ؛ مدلی برای افزایش تاب آوری ملی درمخاطرات محیطی |
| کد مقاله : 1158-NERS |
| نویسندگان |
| سید محمد هادی موسوی * |
| چکیده مقاله |
| امنیت ملی ایران در دهه ۱۴۰۰ با سه منبع تهدید هم‌افزا روبه‌روست: کم‌آبی و تخریب محیط‌زیست، آسیب‌پذیری سایبری زیرساخت‌های حیاتی آب و انرژی، و تحریم‌های فناورانه‌ای که تاب‌آوری این زیرساخت‌ها را محدود می‌کند. این مقاله با رویکرد سیاست‌محور، چارچوبی سه‌لایه برای تحلیل «امنیت هیبریدی محیط‌زیست‌محور» ارائه می‌دهد و تعامل متقابل این لایه‌ها را به‌منزله‌ی یک «سیستم بحرانی پویا» در نظر می‌گیرد. روش تحقیق کیفی و مبتنی بر تحلیل اسنادی و سناریونویسی اکتشافی است و ۲۵ سند کلیدی ملی و بین‌المللی طی سال‌های ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۲ را پوشش می‌دهد. بر اساس یافته‌ها، هم‌زمانی بحران آب، حملات سایبری و محدودیت‌های تحریمی می‌تواند چرخه‌ای از تضعیف تاب‌آوری ملی ایجاد کند که پیامدهای اقتصادی و اجتماعی آن فراتر از بخش محیط‌زیست است. مطالعه موردی اصفهان ۱۴۰۳ نشان می‌دهد چگونه تلاقی این تهدیدها می‌تواند منجر به اختلالات زنجیره‌وار در امنیت، انرژی و حکمرانی شود. نتیجه تحقیق طراحی «مدل سه‌لایه امنیت هیبریدی» و ارائه‌ی سه سیاست کلیدی است: تشکیل ستاد ملی امنیت هیبریدی محیط‌زیست‌محور، تدوین سند ملی و ایجاد داشبورد هشدار زودهنگام برای نهادهای مرتبط. یافته‌ها می‌تواند مبنایی برای سیاست‌گذاری آینده‌نگرانه شورای عالی امنیت ملی و برنامه‌های توسعه‌ای کشور در حوزه‌ی آب، سایبر و تاب‌آوری ملی باشد. |
| کلیدواژه ها |
| امنیت هیبریدی، مخاطرات محیطی، کم‌آبی شدید، حملات سایبری، تحریم فناورانه، تاب‌آوری ملی، حکمرانی آب |
| وضعیت: پذیرفته شده |
