تغییرات اقلیمی و حساسیت مکانیکی آتشفشان دماوند: یک ارزیابی مفهومی و مرتبه‌بزرگی
کد مقاله : 1145-NERS
نویسندگان
مجتبی تقی زاده *
.
چکیده مقاله
تغییرات اقلیمی با کاهش تدریجی پوشش برف و یخ در مناطق کوهستانی می‌توانند از طریق تغییر بار سطحی، موجب بازتوزیع تنش در پوسته زمین شوند. این مطالعه به بررسی حساسیت مکانیکی آتشفشان دماوند نسبت به تغییرات بار سطحی اقلیمی با استفاده از یک رویکرد مفهومی و برآورد مرتبه‌بزرگی می‌پردازد. در این چارچوب، با تلفیق نتایج مطالعات پیشین، مدل‌سازی ساده الاستیک و سناریوهای محافظه‌کارانه تغییر پوشش برف و یخ، دامنه‌ی احتمالی تغییرات بار سطحی و تنش پوسته‌ای در سامانه دماوند برآورد می‌شود. نتایج این ارزیابی نشان می‌دهد که کاهش بار سطحی ناشی از تغییرات اقلیمی اخیر می‌تواند منجر به تغییرات تنش الاستیک در مرتبه چند کیلوپاسکال در اعماق کم‌عمق پوسته شود؛ مقادیری که از نظر مرتبه بزرگی برای ایجاد پاسخ‌های مکانیکی ضعیف، به‌ویژه در سامانه‌های هیدروترمال، قابل توجه هستند. با این حال، این مقادیر به‌طور معنی‌داری کمتر از آستانه‌های گزارش‌شده برای تحریک مستقیم فوران‌های آتشفشانی هستند. این مطالعه با تأکید بر محدودیت‌های داده‌ای و مدل‌سازی، نشان می‌دهد که تغییرات اقلیمی می‌توانند به‌عنوان یک عامل تعدیل‌کننده تنش‌های کم‌عمق در آتشفشان دماوند عمل کنند، بدون آنکه شواهدی از افزایش خطر فورانی ارائه دهند. رویکرد مفهومی و محافظه‌کارانه حاضر می‌تواند چارچوبی واقع‌بینانه برای تفسیر تعامل میان فرآیندهای اقلیمی و سامانه‌های آتشفشانی نیمه‌فعال در مناطق کوهستانی فراهم کند
کلیدواژه ها
تغییرات اقلیمی، بار سطحی، تنش پوسته‌ای، آتشفشان دماوند
وضعیت: پذیرفته شده