تحلیلی بر نقش تاب آوری اجتماعی-امنیتی در برابر تغییرات اقلیمی با تأکید بر تجربیات جهانی
کد مقاله : 1131-NERS
نویسندگان
مجید شجاع1، محمد فیوضی2، محمدجواد اکبری مطلق *3
1فرماندهی مرزبانی خراسان رضوی
2معاون تربیت و آموزش فرماندهی مرزبانی خراسان رضوی
3پژوهشگر وظیفه، دفتر تحقیقات کاربردی فرماندهی مرزبانی خراسان رضوی
چکیده مقاله
تغییرات اقلیمی در عصر حاضر، نه یک تهدید صرفاً زیست‌محیطی، بلکه یک «تضمین‌کننده تهدید» برای امنیت ملی محسوب می‌شود که از طریق مکانیسم‌هایی چون کم‌آبی، ناامنی غذایی و مهاجرت‌های اجباری، امنیت اجتماعی را به عنوان رکن اصلی امنیت ملی هدف قرار می‌دهد. این پژوهش با هدف تحلیل نقش «تاب‌آوری اجتماعی-امنیتی» به عنوان راهبردی راهبردی در کاهش این تهدیدات و با اتخاذ روشی توصیفی-تحلیلی و رویکردی تطبیقی به واکاوی تجارب موفق جهانی می‌پردازد. یافته‌های کلیدی تحقیق حاکی از آن است که شکاف اصلی ایران با کشورهای موفق در سه محور حکمرانی ناهماهنگ، رویکردهای اقتصادی واکنشی و فقدان مشارکت اجتماعی مؤثر نهفته است. تحلیل تطبیقی نشان می‌دهد که راهبردهای موفق جهانی بر پایه حکمرانی یکپارچه و پیش‌دستانه، سرمایه‌گذاری در اقتصاد کم‌کربن و تاب‌آور، و تقویت سرمایه اجتماعی استوار شده‌اند. در نتیجه، این پژوهش استدلال می‌کند که گذار از وضعیت کنونی به سمت تاب‌آوری مؤثر، مستلزم بازتعریف امنیت اقلیمی به عنوان بخشی جدایی‌ناپذیر از امنیت ملی، ایجاد نهادهای فرابخشی، و اجرای راهبردهای همه‌جانبه در ابعاد نهادی، اقتصادی، اجتماعی و فنی است. بدون این تحول راهبردی، ایران در سال‌های آینده با چالش‌های امنیتی فزاینده‌ای روبرو خواهد بود.
کلیدواژه ها
تاب‌آوری اجتماعی-امنیتی، تغییرات اقلیمی، امنیت ملی، امنیت اجتماعی، حکمروایی یکپارچه
وضعیت: پذیرفته شده