بررسی تأثیر سیاست های آبی ترکیه بر امنیت ملی ایران (بررسی با رویکرد آینده پژوهی)
کد مقاله : 1123-NERS
نویسندگان
مجید دهقانیان *
دکتری تخصصی جغرافیای سیاسی ، مدرس و پژوهشگر دانشگاه افسری امام حسین علیه السلام
چکیده مقاله
تامین آب شیرین برای زندگی، توسعه اجتماعی-اقتصادی و ثبات سیاسی در خاورمیانه ضروری است .بسیاری از حوضه‌های رودخانه‌های مرزی در جهان به ‌طور هم‌زمان به ‌عنوان موتورهای مهم توسعۀ اقتصادی منطقه، پایگاه‌های مهم منابع امرار معاش و همچنین مکان‌های بحرانی حفاظت از تنوع‌زیستی شناخته شده‌اند. پروژه‌های آبی ترکیه، به‌ویژه پروژه‌های گاپ (جنوب شرقی آناتولی) و داپ (آناتولی شرقی)، با تأثیر بر رودخانه‌های دجله، فرات و ارس، تهدیدات جدی بر منابع آبی کشورهای پایین‌دست به‌ویژه ایران ایجاد می‌کنند. این مقاله با استفاده از روش چرخ آینده، تأثیرات این سیاست‌ها بر امنیت ملی ایران را در سه سطح بررسی می‌کند: اول پیامدهای مستقیم شامل کاهش منابع آبی در مناطق شمال غرب و غرب ایران و افت تولیدات کشاورزی، دوم، پیامدهای غیرمستقیم شامل افزایش تنش‌های اجتماعی و مهاجرت داخلی و منطقه‌ای، و سوم، پیامدهای بلندمدت مانند بی‌ثباتی اقتصادی، تخریب اکوسیستم‌ها و تشدید تنش‌های ژئوپلیتیکی. برای کاهش آسیب‌ها، این مقاله راهبردهایی مانند تقویت دیپلماسی آب، مدیریت پایدار منابع داخلی، توسعه فناوری‌های نوین در مدیریت آب و تقویت زیرساخت‌های امنیتی را پیشنهاد می‌دهد. نتیجه‌گیری نشان می‌دهد که اتخاذ این راهبردها برای حفظ امنیت ملی ایران در برابر تهدیدات ناشی از سیاست‌های آبی ترکیه ضروری است.
کلیدواژه ها
سیاست‌های آبی، ترکیه، ایران، امنیت ملی.
وضعیت: پذیرفته شده