| در مناطق خشک و نیمه‌خشک، ماندگاری برف بهاره منبع حیاتی رطوبت برای پوشش گیاهی است و تغییرات آن می‌تواند پایداری اکوسیستم‌ها را به خطر اندازد. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی سنجش از دوری تأثیر تغییرات ماندگاری برف بهاره بر پویایی پوشش گیاهی استان خراسان رضوی طی یک دوره ۲۵ ساله (۲۰۰۱-۲۰۲۵) انجام شد. بدین منظور، از داده‌های سنجنده مادیس (NDVI و NDSI) در بستر سامانه پردازش ابری استفاده شد و روندهای زمانی-مکانی با آزمون ناپارامتریک من-کندال و تحلیل همپوشانی پیکسلی واکاوی گردید. نتایج نشان داد که کاهش ماندگاری برف بهاره به طور مستقیم با تخریب پوشش گیاهی در مناطق کوهستانی و مراتع دیم شمال استان (کانون‌های بحرانی) مرتبط است؛ به طوری که مساحتی بالغ بر ۱۶,۶۰۸ کیلومتر مربع با کاهش معنادار پوشش گیاهی مواجه بوده است. در مقابل، در بخش‌هایی از دشت‌های مرکزی، الگوی متناقضی مشاهده شد که در آن علی‌رغم کاهش منابع برفی، پوشش گیاهی (عمدتاً زراعی) به وسعت ۱۳,۳۷۰ کیلومتر مربع افزایش یافته که نشان‌دهنده فشار مضاعف بر منابع آب زیرزمینی است. این یافته‌ها یک تأثیر دوگانه و مکانی-وابسته را آشکار می‌سازند: آسیب‌پذیری زیست بوم‌های طبیعی در برابر تغییرات اقلیمی و ناپایداری سیستم‌های زراعی متکی بر آب زیرزمینی. این تحقیق با ارائه یک نقشه تفکیکی از کانون‌های آسیب‌پذیری، ابزاری کلیدی برای مدیریت تطبیقی منابع آب و تقویت اصول پدافند غیرعامل در راستای افزایش تاب‌آوری منطقه در برابر تهدیدات اقلیمی فراهم می‌آورد. |
