(اثرات انتظامی امنیتی مهاجرت‌های روستا-شهری در مناطق آسیب پذیر از خشکسالی و تغییرات اقلیمی: مورد مطالعه استان خراسان جنوبی)
کد مقاله : 1117-NERS
نویسندگان
یوسف علیپور *، ناصر بیات
استادیار دانشگاه جامع علوم انتظامی امین
چکیده مقاله
این پژوهش با هدف تحلیل اثرات انتظامی-امنیتی مهاجرت‌های روستا-شهری ناشی از خشکسالی و تغییرات اقلیمی در استان خراسان جنوبی انجام شد. به‌منظور اثبات تغییر اقلیم، تغییرات کمّی دو شاخص کلیدی گردش جو (پرفشار جنب‌حاره و ورتکس قطبی در تراز ۵۰۰ هکتوپاسکال) با استفاده از داده‌های مرکز ملی پیش‌بینی‌های محیطی و مرکز ملی پژوهش‌های جوی در دو دوره ۱۹۹۵-۱۹۹۰ و ۲۰۲۴-۲۰۱۹ بررسی گردید. یافته‌ها نشان‌دهنده تقویت معنادار پرفشار در تابستان (افزایش ۷ تا ۱۳ واحدی ارتفاع ژئوپتانسیل) و تضعیف شدید ورتکس قطبی در زمستان (افزایش ۴۱ تا ۴۳ واحدی) در تمامی شهرستان‌ها است که تشدید مکانیزم خشکی‌زایی را ثابت می‌کند. این تغییرات اقلیمی به‌عنوان محرک اصلی، از طریق ایجاد خشکسالی‌های ممتد و تخریب معیشت روستایی، موج مهاجرت‌های اجباری به شهرها را موجب شده است. تحلیل پیامدهای این مهاجرت، طیفی از چالش‌های انتظامی-امنیتی شامل گسترش حاشیه‌نشینی و افزایش جرائم شهری، تنش‌های محلی بر سر منابع در مبدأ، و فشار بر زیرساخت‌ها و خدمات شهری را آشکار ساخت. در نتیجه، زنجیره علی «تغییر اقلیم، مهاجرت اجباری، تهدیدات امنیتی» در منطقه مورد مطالعه تأیید می‌گردد. این مطالعه لزوم اتخاذ راهبردهای یکپارچه مدیریت اقلیم، توسعه تاب‌آور روستایی و امنیت اجتماعی را به‌عنوان راهکار اساسی پیشنهاد می‌دهد.
کلیدواژه ها
پرفشار جنب حاره ای، ورتکس قطبی، تغییر اقلیم، خشکسالی، مهاجرت‌، انتظامی - امنیتی
وضعیت: پذیرفته شده