نقش دیپلماسی آب بر کاهش منازعات مرزی ناشی از تغییر اقلیم
کد مقاله : 1091-NERS
نویسندگان
رضا مرساق محمدی *
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
چکیده مقاله
کاهش منابع آبی در مناطق مرزی، به‌ویژه رودخانه‌های مشترک میان ایران و افغانستان، به‌عنوان یکی از چالش‌های اصلی ژئوپلیتیکی و امنیتی در سال‌های اخیر مطرح شده است. رودخانه هیرمند، به‌عنوان منبع حیاتی برای تأمین آب در استان سیستان و بلوچستان ایران و بخش‌هایی از افغانستان، به دلیل سدسازی‌های جدید افغانستان و تغییرات اقلیمی دستخوش تغییرات عمده‌ای شده است. این تغییرات، تنش‌های مرزی میان دو کشور را تشدید کرده و به بحران‌های هیدروپلیتیکی منجر شده است. مقاله حاضر به بررسی جامع نقش دیپلماسی آب در کاهش منازعات مرزی و بهبود تعاملات ژئوپلیتیکی میان ایران و افغانستان می‌پردازد. با تحلیل تأثیرات کاهش منابع آبی بر امنیت ملی و منطقه‌ای ایران، و همچنین بررسی مدل‌های موفق دیپلماسی آب در سایر نقاط جهان، به دنبال ارائه راهکارهایی برای بهبود روابط بین‌المللی و تقویت همکاری‌های آبی میان دو کشور هستیم. این پژوهش نشان می‌دهد که استفاده از دیپلماسی آب و توافقات دوجانبه می‌تواند به‌عنوان یک ابزار مؤثر در کاهش تنش‌های هیدروپلیتیکی و ایجاد همکاری‌های پایدار عمل کند. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که با ایجاد یک چارچوب همکاری مبتنی بر دیپلماسی آب و استفاده از فناوری‌های نوین مدیریت منابع آبی، امکان کاهش تنش‌های مرزی و تقویت امنیت منطقه‌ای فراهم خواهد شد. مقاله با ارائه پیشنهاداتی نوآورانه و مبتنی بر تجربیات جهانی در حوزه مدیریت منابع آبی، به دنبال ارائه راهکارهای عملی برای بهبود تعاملات ژئوپلیتیکی و کاهش منازعات مرزی میان ایران و افغانستان است.
کلیدواژه ها
دیپلماسی آب، منازعات مرزی، ژئوپلیتیک آب، ایران، افغانستان، رودخانه هیرمند، کاهش منابع آبی
وضعیت: پذیرفته شده