نقش هوش مصنوعی در ارتقای تاب‌آوری زیست‌محیطی و امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران از مدیریت واکنشی تا حکمرانی پیش‌نگرانه
کد مقاله : 1083-NERS
نویسندگان
رو ح الله عرب سرخی *
دارد
چکیده مقاله
ایران در دهه‌های اخیر با مجموعه‌ای از بحران‌های درهم‌تنیده زیست‌محیطی شامل تنش آبی، آلودگی هوا، تغییرات اقلیمی و افزایش بلایای طبیعی مواجه بوده است؛ بحران‌هایی که پیامدهای آن‌ها فراتر از حوزه محیط‌زیست بوده و ابعاد اقتصادی، اجتماعی و امنیت ملی را نیز دربر گرفته است. در چنین شرایطی، رویکردهای سنتی و واکنشی در مدیریت بحران کارآمدی خود را از دست داده‌اند. هوش مصنوعی به‌عنوان یک فناوری پیشران، ظرفیت آن را دارد که با تحلیل داده‌های عظیم، پایش بلادرنگ و پیش‌بینی مخاطرات، مسیر گذار از مدیریت واکنشی به حکمرانی پیش‌نگرانه را هموار سازد.
این مقاله با رویکردی تحلیلی–توصیفی، به بررسی نقش هوش مصنوعی در تقویت تاب‌آوری زیست‌محیطی و امنیت ملی ایران می‌پردازد و نشان می‌دهد که چگونه بهره‌گیری هدفمند از این فناوری در حوزه‌هایی چون مدیریت منابع آب، پایش آلودگی، پیش‌بینی بلایای طبیعی و حکمرانی داده‌محور می‌تواند به کاهش آسیب‌پذیری‌ها و افزایش پایداری ملی منجر شود. در پایان، الزامات نهادی، داده‌ای و حکمرانی برای تحقق تاب‌آوری ملی مبتنی بر هوش مصنوعی مورد تأکید قرار می‌گیرد.
کلیدواژه ها
هوش مصنوعی، تاب‌آوری ملی، محیط‌زیست، امنیت ملی، حکمرانی پیش‌نگرانه، مدیریت بحران
وضعیت: پذیرفته شده