بحران کم‌آبی و راهکارهای حفظ منابع حیاتی در سیستان و بلوچستان با رویکرد جلب مشارکت مردمی
کد مقاله : 1080-NERS
نویسندگان
حسین جعفرزاده *1، علی افراخته2، حامد حقی3، یوسف حسین دوست3
1گروه مدیریت بحران دانشگاه عالی دفاع ملی
2گروه مدیریت بحران دانشگاه عالی دفاع ملی
3گروه مدیریت بحران دانشگاه عالی دفاع ملّی
چکیده مقاله
بحران کم‌آبی، چالشی جدی و فراگیر در استان سیستان و بلوچستان است که تأثیرات زیان‌باری بر ابعاد مختلف زندگی ساکنان و پایداری زیست‌محیطی منطقه دارد. اهمیت این پژوهش در شناسایی راهکارهای مؤثر جهت حفظ منابع حیاتی و ارتقای مدیریت آب در این منطقه، با رویکرد جلب مشارکت مردمی نهفته است. این پژوهش با هدف بررسی نقش عوامل روان‌شناختی، اجتماعی، و فرهنگی در شکل‌گیری رفتارهای مرتبط با مصرف آب و شناسایی مدل‌های مشارکتی مؤثر برای حفاظت از منابع آب در سیستان و بلوچستان، انجام شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که الگوهای سنتی مصرف آب و باورهای فرهنگی، نقش قابل‌توجهی در چالش‌های کنونی کم‌آبی ایفا می‌کنند. همچنین، بررسی دیدگاه‌های محلی و تحلیل نیازهای اجتماعی و اقتصادی نشان می‌دهد که حفظ منابع آب در گرو مشارکت فعال و آگاهانه مردم است و صرفاً اتکا به راهکارهای دولتی کافی نیست. لذا، طراحی و اجرای برنامه‌های آموزشی و ارتقای آگاهی مردمی، ترویج فنّاوری‌های نوین صرفه جویی در مصرف آب، و نیز تدوین الگوهای مدیریتی مشارکتی که به درک و پذیرش مسئولیت‌های فردی در مدیریت منابع آب کمک می‌کنند، امری ضروری به نظر می‌رسد. این پژوهش، بر اهمیت توجه به ابعاد روان‌شناختی و اجتماعی در کنار ابعاد فنی مدیریت آب تأکید می‌کند و زمینه را برای تحقیقات آینده در راستای توسعه برنامه‌های سیاست‌گذاری مبتنی بر مشارکت مردمی و آموزش عمومی جهت حفاظت از منابع آب فراهم می‌آورد.
کلیدواژه ها
بحران کم‌آبی، منابع حیاتی، مشارکت مردمی، مدیریت منابع آب، سیستان و بلوچستان
وضعیت: پذیرفته شده