| نقش گسست‌های فناورانه در تاب‌آوری محیطی: گذار از پارادایم واکنشی به اکوسیستم‌های انطباقی پویا |
| کد مقاله : 1072-NERS |
| نویسندگان |
|
مهدی جمشیدی مقدم *، یونس کاکاوند ارتش جمهوری اسلامی ایران |
| چکیده مقاله |
| گسست‌های فناورانه، به عنوان تحولات در حوزه‌های هوش مصنوعی، اینترنت اشیاء و تحلیل داده‌های بزرگ، نقشی کلیدی در تقویت تاب‌آوری محیطی ایفا می‌نمایند و گذار از پارادایم واکنشی به اکوسیستم‌های انطباقی پویا را تسهیل می‌سازند. پارادایم واکنشی، که بر پاسخ‌های بحران‌محور و کوتاه‌مدت به اختلالات اقلیمی همچون خشکسالی، سیلاب و فرسایش خاک استوار است، اغلب ناکارآمد بوده و شکنندگی اکوسیستم‌های طبیعی را تشدید می‌کند. در مقابل، اکوسیستم‌های انطباقی پویا با بهره‌مندی از فناوری‌های پیش‌بینی‌کننده نظیر سیستم‌های هشدار زودهنگام، کشاورزی هوشمند و مدل‌های آلوستازیس، ظرفیت تنظیم مداوم و هم‌افزایی طبیعت-فناوری را فراهم می‌آورند. این پژوهش با روش‌شناسی ترکیبی کیفی-کمی، مبتنی بر تحلیل اسنادی و مطالعات موردی، به کاوش نقش گسست‌های فناورانه در ارتقای تاب‌آوری محیطی می‌پردازد. یافته‌های مستند حاکی از آن است که ابزارهای نوظهور AI و IoT، موانع انطباقی را مرتفع ساخته، همکاری بین‌بخشی را تقویت نموده و عدالت محیطی را تضمین می‌نمایند. در بافت ایران، این فناوری‌ها پتانسیل مقابله با چالش‌های ساختاری نظیر بحران منابع آبی، تحریم‌های اقتصادی و تغییرات اقلیمی را دارا هستند، مشروط بر سیاست‌گذاری‌های اخلاق‌محور و ارزیابی‌های مداوم. نتایج بر ضرورت ادغام اصول پویایی اکوسیستمی در اسناد برنامه‌ریزی ملی تأکید ورزیده و پایداری بلندمدت را هدف قرار می‌دهد |
| کلیدواژه ها |
| گسست فناورانه ، تاب آوری محیطی ، اکوسیستم های انطباقی ، پارادایم واکنشی ، هوش مصنوعی |
| وضعیت: پذیرفته شده |
