| تحلیل سنجش از دوری روند تغییرات تخریب پوشش گیاهی و خیزش گرد و غبار در استان خوزستان |
| کد مقاله : 1070-NERS |
| نویسندگان |
| مهدی شجاعی * |
| چکیده مقاله |
| استان خوزستان به عنوان یکی از کانون‌های بحرانی گرد و غبار در خاورمیانه، با چالش‌های محیطی گسترده‌ای مواجه است. با وجود مطالعات متعدد، تحلیل همزمان و بلندمدت تعامل میان پویایی پوشش گیاهی و رخدادهای گرد و غبار با روش‌های آماری پیشرفته کمتر مورد توجه قرار گرفته است. هدف از پژوهش حاضر، تحلیل فضایی-زمانی روند بیست و پنج ساله (۲۰۰۱ – ۲۰۲۵) فراوانی وقوع گرد و غبار و ارتباط آن با سلامت پوشش گیاهی در استان خوزستان است. در این مطالعه از پردازش ابری برای تحلیل تصاویر ماهواره‌ای سنجنده MODIS استفاده شد و داده‌های عمق نوری هواویزه (AOD) و شاخص پوشش گیاهی (NDVI) به‌عنوان متغیرهای اصلی استخراج گردیدند. سپس برای آشکارسازی تغییرات معنادار و حذف نوسانات تصادفی، دو رویکرد مکمل رگرسیون خطی و آزمون ناپارامتری من-کندال به‌کار گرفته شد. نتایج سری زمانی نشان‌دهنده همبستگی معکوس میان سلامت پوشش گیاهی و فراوانی گرد و غبار است؛ به‌طوری‌که اوج‌گیری رخدادهای گرد و غبار با افت قابل‌توجه NDVI همزمان بوده است. تحلیل‌های فضایی نشان داد نوار جنوبی و غربی استان (از سوسنگرد تا بهبهان) روند معنادار افزایشی در گرد و غبار و همزمان روند معنادار تخریب پوشش گیاهی دارند، در حالی که بخش‌های شمالی نسبتاً پایدار مانده‌اند. انطباق مکانی کانون‌های تخریب پوشش گیاهی با نواحی دارای روند افزایشی گرد و غبار، نقش کانون‌های داخلی ناشی از خشکی تالاب‌ها و اراضی کشاورزی رها شده در جنوب خوزستان را تأیید می‌کند. بنابراین، اقدامات مدیریتی و احیای زیست‌بوم باید به‌صورت اولویت‌دار و متمرکز بر این نواحی جنوبی اجرا شوند. |
| کلیدواژه ها |
| ریزگرد، شاخص NDVI، تحلیل روند، آزمون من-کندال ، سنجش از دور، استان خوزستان |
| وضعیت: پذیرفته شده |
