کاربرد فناوری‌های نوین در مدیریت مخاطرات طبیعی برای ایجاد امنیت پایدار
کد مقاله : 1067-NERS
نویسندگان
علی ضمیری *
چکیده مقاله
مدیریت مؤثر مخاطرات طبیعی در عصر کنونی بدون بهره‌گیری از فناوری‌های نوین، امری دشوار و ناکارآمد است. این پژوهش با هدف بررسی نقش فناوری‌های نوین در ارتقای مدیریت مخاطرات طبیعی و تحقق امنیت پایدار انجام شده است. امنیت پایدار در این چارچوب، به معنای حفظ کارکردهای حیاتی جامعه در طول و پس از بحران، با کمترین اختلال و آسیب‌پذیری است. این مطالعه با روش توصیفی-تحلیلی و مرور نظام‌مند منابع، به ارزیابی کاربرد فناوری‌هایی چون سنجش از دور (RS) و سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) برای پایش و مدلسازی مخاطرات، هوش مصنوعی (AI) و یادگیری ماشین (ML) برای پیش‌بینی و تحلیل پیشرفته، اینترنت اشیا (IoT) برای نظارت لحظه‌ای بر زیرساخت‌های حیاتی، و فناوری‌های ارتباطی نوین (شبکه‌های اجتماعی، پلتفرم‌های جمع‌سپاری) برای اطلاع‌رسانی و هماهنگی مردمی می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد این فناوری‌ها در مراحل مختلف چرخه مدیریت بحران (پیش‌بینی، آمادگی، پاسخ و بازسازی) با افزایش دقت، سرعت و آگاهی موقعیتی، به طور مستقیم بر تقویت تاب‌آوری اجتماعی-اقتصادی و در نهایت برقراری امنیت پایدار تأثیر می‌گذارند. چالش‌های اصلی، شامل وابستگی به زیرساخت، هزینه اولیه، شکاف دیجیتال و نگرانی‌های امنیت سایبری شناسایی شدند. نتیجه‌گیری نهایی حاکی از آن است که ادغام هوشمندانه این فناوری‌ها در استراتژی‌های ملی مدیریت بحران، نه یک انتخاب، بلکه یک ضرورت برای دستیابی به امنیت پایدار در برابر مخاطرات فزاینده طبیعی است.
کلیدواژه ها
امنیت پایدار، فناوری‌های نوین، سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS)، هوش مصنوعی (AI)، تاب‌آوری، پیش‌بینی بحران
وضعیت: پذیرفته شده