تحلیل عوامل کلیدی مؤثر در تثبیت و نگهداشت جمعیت در مناطق مرزی و نقش آن در امنیت ملی مطالعه موردی (استان آذربایجان غربی)
کد مقاله : 1063-NERS
نویسندگان
میرنجف موسوی *1، جعفر اعتمادی اصل2، بشری ایزدیان1
1دانشگاه ارومیه
2دانگشاه ارومیه
چکیده مقاله
مناطق مرزی استان آذربایجان غربی به‌دلیل موقعیت ژئوپلیتیکی و نقش راهبردی در امنیت ملی، با چالش کاهش جمعیت و مهاجرت مواجه می باشند. این وضعیت عمدتاً ناشی از ضعف زیرساخت‌ها، محدودیت فرصت‌های شغلی و تمرکز خدمات در مرکز استان است. هدف پژوهش حاضر، شناسایی و تحلیل متغیرهای کلیدی مؤثر بر تثبیت و نگهداشت جمعیت در شهرستان‌های مرزی استان با رویکرد آینده‌پژوهی و تحلیل ساختاری است. بدین منظور، پس از مرور نظام‌مند ادبیات، 20 متغیر اصلی انتخاب و با بهره‌گیری از نرم‌افزار MicMac روابط مستقیم و غیرمستقیم آن‌ها ارزیابی شد. نتایج نشان داد متغیرهای «کارآمدی سیاست‌های توسعه مرزی»، «امنیت پایدار و مشارکت مردمی»، «سرمایه‌گذاری و اشتغال محلی» و «تاب‌آوری اقتصادی» بالاترین نقش پیشرانی را دارند؛ در حالی‌که متغیرهایی همچون «پایداری زیست‌محیطی»، «توسعه بازارچه‌های مرزی»، «کیفیت زندگی» و «ثبات جمعیت» بیشتر وابسته و تأثیرپذیر از سایر عوامل هستند. یافته‌ها بیانگر آن است که اتخاذ سیاست‌های یکپارچه در حوزه‌های توسعه اقتصادی، امنیت اجتماعی، عدالت فضایی و تقویت مشارکت محلی می‌تواند زمینه‌ساز پایداری جمعیتی و کاهش مهاجرت در مناطق مرزی استان گردد.
کلیدواژه ها
مناطق مرزی، تثبیت جمعیت، آینده‌پژوهی، تحلیل ساختاری، توسعه پایدار، امنیت مرزی
وضعیت: پذیرفته شده