| تاثیر بادهای 120 روزه موسمی بر توسعه شهرهای مرزی (مورد مطالعه: شهر خواف) |
| کد مقاله : 1048-NERS |
| نویسندگان |
|
محمد ایامی *1، حسین حسینیه فراهانی2 1دانشجوی دکترا دانشگاه خوارزمی تهران 2دانشجوی دکترا جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه خوارزمی تهران |
| چکیده مقاله |
| بادهای ۱۲۰ روزه موسمی، به عنوان پدیده‌ای اقلیمی، نقش کلیدی در شکل‌دهی به ساختار توسعه شهرهای مرزی شرق ایران دارد. این پژوهش با هدف تحلیل تأثیرات چندبُعدی این بادها بر توسعه شهر مرزی خواف و شناسایی تهدیدها و فرصت‌ها، با رویکرد ترکیبی (کیفی و کمی) انجام شد. داده‌ها از طریق مصاحبه با خبرگان، پرسشنامه، تحلیل داده‌های ثانویه و پردازش تصاویر ماهواره‌ای گردآوری و با روش‌های تحلیل مضمون و آمار تجزیه و تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد این پدیده به عنوان یک عامل فشار ساختاری، توسعه خواف را در ابعاد اقتصادی (کاهش درآمد کشاورزی)، اجتماعی (تمایل به مهاجرت) و زیست‌محیطی (تشدید فرسایش و بیابان‌زایی) با چالش مواجه کرده و چرخه معیوبی ایجاد نموده است. در مقابل، پتانسیل تبدیل تهدید به فرصت، شامل مزیت مطلق در تولید انرژی بادی (برای تبدیل به قطب برق پاک) و ظرفیت توسعه گردشگری تخصصی (اکوتوریسم و ژئوتوریسم) حول آسبادهای تاریخی شناسایی شد. سرمایه اجتماعی و دانش بومی نیز پایه‌ای برای برنامه‌ریزی مشارکتی فراهم می‌کند. نتیجه آن که مدل توسعه مبتنی بر مقابله انفعالی به بن‌بست رسیده و گذار به پارادایم «توسعه اقلیم‌محور و سازگار» ضروری است. در این پارادایم، بادها به عنوان متغیر بنیادی و فرصت‌آفرین پذیرفته می‌شوند. تدوین راهبرد توسعه یکپارچه با دو محور توسعه صنعت انرژی تجدیدپذیر (به عنوان موتور محرک اقتصادی) و اجرای برنامه‌های احیای اکوسیستم و کشاورزی پایدار (برای افزایش تاب‌آوری) پیشنهاد می‌گردد. موفقیت این گذار مستلزم حکمرانی هماهنگ، جذب سرمایه‌گذاری هدفمند و مشارکت فعال ذی‌نفعان محلی است. |
| کلیدواژه ها |
| بادهای ۱۲۰ روزه، توسعه شهری، شهر مرزی، خواف، تاب‌آوری، انرژی بادی، سازگاری اقلیمی |
| وضعیت: پذیرفته شده |
