مخاطرات محیطی، آسیب‌پذیری اجتماعی و امنیت ملی با تأکید بر اولویت‌های پنج‌گانه آسیب‌های اجتماعی در جمهوری اسلامی ایران
کد مقاله : 1033-NERS
نویسندگان
پیام شکوهی دهکردی *
مدرس ارشد آموزش های تخصصی
چکیده مقاله
مخاطرات محیطی در ایران طی دهه‌های اخیر به عاملی کلیدی در تشدید آسیب‌پذیری اجتماعی تبدیل شده‌اند. بحران‌هایی مانند خشکسالی، فرونشست زمین، کاهش منابع آب و آلودگی هوا، فراتر از پیامدهای زیست‌محیطی، تأثیرات عمیقی بر معیشت، مهاجرت، سلامت عمومی و ثبات اجتماعی داشته‌اند. این بحران‌ها با اولویت‌های پنج‌گانه آسیب‌های اجتماعی مطرح‌شده از سوی مقام معظم رهبری (شامل اعتیاد، حاشیه‌نشینی، طلاق، مفاسد اخلاقی و مناطق بحرانی) در تعامل مستقیم قرار دارند و موجب کاهش تاب‌آوری اجتماعی و شکل‌گیری کانون‌های جدید آسیب شده‌اند. پیامدهای امنیتی این روند شامل افزایش فشار بر نهادهای انتظامی، تعمیق شکاف اجتماعی و تهدید ثبات جمعیتی و اقتصادی کشور است. سناریونگاری آینده حاکی از افزایش جرائم سازمان‌یافته در صورت تداوم وضعیت کنونی است. در مقابل، مدیریت علمی و هماهنگ می‌تواند روند آسیب‌ها را کنترل کند. راهبردهای کلیدی شامل اجرای تقسیم‌کار ملی، تقویت محیط زیست، توانمندسازی مناطق مهاجرفرست، ارتقای نهادهای انتظامی و توسعه تاب‌آوری اجتماعی است. تحقق امنیت پایدار نیازمند حکمرانی یکپارچه و آینده‌نگر است.
کلیدواژه ها
مخاطرات محیطی، آسیب‌پذیری اجتماعی، امنیت ملی، اولویت‌های پنج‌گانه، تقسیم‌کار ملی
وضعیت: پذیرفته شده