| از تلفات تا تاب‌آوری: بازیابی فرهنگی در برابر مخاطرات محیطی (طراحی مدل بازیابی فرهنگی در برابر تهدیدات امنیت اجتماعی) |
| کد مقاله : 1025-NERS |
| نویسندگان |
| علی قادری * |
| چکیده مقاله |
| مخاطرات محیطی در ایران، از خشکسالی و سیل تا زلزله و فرونشست زمین، ابعادی فراتر از خسارات فیزیکی و اقتصادی یافته و به تهدیدی جدی برای امنیت اجتماعی و هویت ملی تبدیل شده‌اند. این پژوهش با رویکردی میان‌رشته‌ای، به تحلیل ارتباط پیچیده میان مخاطرات محیطی، تلفات فرهنگی و امنیت اجتماعی در ایران می‌پردازد. مقاله در بخش نخست، با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی نشان می‌دهد که چگونه مخاطرات محیطی از طریق تخریب میراث مادی و معنّوی، تضعیف سرمایه اجتماعی و ایجاد مهاجرت‌های اجباری، به فرسایش هویت فرهنگی و بروز تنش‌های اجتماعی منجر می‌شوند. این تلفات فرهنگی، زمینه‌ساز تهدیداتی برای امنیت اجتماعی، از جمله کاهش همبستگی ملی، افزایش بی‌اعتمادی و تضعیف مشروعیت نهادی هستند. در بخش دوم، مقاله با الهام از چارچوب‌های بین‌المللی (مانند چارچوب سندای و مدل‌های یونسکو) و با در نظر گرفتن ظرفیت‌های بومی ایران، یک مدل پیشرفته و یکپارچه با عنوان "مدل بازیابی فرهنگی برای تاب‌آوری امنیت اجتماعی" ارائه می‌دهد. این مدل پنج‌لایه (استراتژیک، عملیاتی، اجتماعی-فرهنگی، اقتصادی و دانشی) و هفت‌مرحله‌ای (از پیش‌بینی تا یادگیری مستمر)، راهبردی جامع برای گذار از وضعیت "تلفات" به "تاب‌آوری" پیشنهاد می‌کند. این مدل با تاکید بر مشارکت جامعه‌محور، یکپارچگی نهادی و بهره‌گیری از سرمایه‌های فرهنگی-مذهبی، به دنبال آن است که بازیابی فرهنگی را به عنوان یک راهبرد کلیدی برای تقویت تاب‌آوری و تحکیم امنیت اجتماعی در برابر مخاطرات محیطی معرفی نماید. |
| کلیدواژه ها |
| بازیابی فرهنگی، تاب‌آوری امنیتی، مخاطرات محیطی، امنیت اجتماعی، تلفات فرهنگی |
| وضعیت: پذیرفته شده |
