تأثیرات مخاطرات محیطی بر امنیت اقتصادی

کد مقاله : 1019-NERS

نویسندگان

آرمین سلیمی *

چکیده مقاله

چکیده: این مقاله به بررسی پیوند دوسویه و مخرب میان مخاطرات محیط زیستی (مانند بحران آب، فرونشست زمین، و آلودگیهای گسترده)و سازوکارهای پیچیده بازتولید آسیب پذیری اجتماعی در بستر جمهوری اسلامی ایران می پردازد. با اتکا بر چارچوب های نظری توسعه یافته در جامعه شناسی محیط زیست، مطالعات توسعه پایدار، و دیدگاه های عدالت توزیعی استدلال میشود که توزیع ناعادلانه ریسک های زیست محیطی، نه یک اتفاق تصادفی، بلکه یک فرآیند نظام مند است که نابرابری های موجود طبقاتی، منطق های و قومی را به طور سیستماتیک تشدید میکند. تحقیق حاضر نشان میدهد که آسیب پذیرترین اقشار جامعه، که اغلب فاقد سرمایه اقتصادی کافی، انسجام اجتماعی الزام، و قدرت چانه زنی سیاسی هستند، بیشترین بار پیامدهای مخرب محیط زیستی را متحمل می شوند. این تحمل نامتناسب از ریسک، نه تنها فقر مادی را تعمیق می بخشد، بلکه چرخه معیوب محرومیت بلندمدت را تقویت می نماید؛ به طوری که شوک های محیطی (مانند خشکسالی های شدید یا بلایای طبیعی) به عاملی برای «مهاجرت محیطی» و افزایش نابرابری تبدیل می شوند. تحلیل مبتنی بر تجربیات عینی ایران، به ویژه در بحران های آبی و فرونشست، بر لزوم بازنگری بنیادین در سیاست گذاری ها و حرکت به سوی رویکردهایی جامعه محور و مبتنی بر اصول عدالت فضایی و توزیعی تأکید دارد

کلیدواژه ها

کلیدواژه ها: جامعه شناسی محیط زیست، آسیب پذیری اجتماعی، عدالت محیط زیستی، نابرابری توزیعی، بحران آب ایران، توسعه ناپایدار

وضعیت: پذیرفته شده