| تاب‌آوری امنیتی جمهوری اسلامی ایران در برابر مخاطرات طبیعی حاصل از توسعه شهری و فناوری‌های پرریسک Security resilience of the Islamic Republic of Iran against natural hazards resulting from urban development and high-risk technologies |
| کد مقاله : 1013-NERS |
| نویسندگان |
|
صادق عباسی * دانشجوی دکتری رشته مدیریت پیشگیری از جرم دانشگاه جامع علوم انتظامی امین |
| چکیده مقاله |
| زمینه:ایران به دلیل موقعیت ژئوپلیتیکی و قرارگیری بر کمربندهای لرزه‌ای مواجه است. این چالش‌ها شامل توسعه شهری فزاینده و کنترل‌نشده در مناطق پرخطر (فرونشست زمین)، مخاطرات طبیعی ناشی از تغییرات اقلیمی ( خشکسالی و سیلاب)، گسترش روزافزون وابستگی به زیرساخت‌های حیاتی فناورانه (آسیب‌پذیر در برابر حملات سایبری) است. این تلاقی ریسک‌ها، نیازمند بازتعریفی بنیادین از دکترین‌های امنیتی سنتی و توجه به تاب‌آوری استراتژیک است. هدف:هدف اصلی این پژوهش، ارزیابی جایگاه و میزان تاب‌آوری امنیتی کشور در برابر دو دسته از مخاطرات مدرن:مخاطرات توسعه شهری-محیطی ( کم‌آبی و مخاطرات زمین‌شناختی) و مخاطرات فناورانه (مانند حملات سایبری زیرساختی). ارزیابی مذکور با در نظر گرفتن همبستگی این عوامل با ثبات ملی صورت پذیرفته است. روش تحقیق:این پژوهش با رویکردی ترکیبی طراحی شده و چارچوب مفهومی آن بر اساس چارچوب سندای برای کاهش ریسک بلایا بنا شده. در بخش کیفی، تحلیل اسناد بالادستی و گزارش‌های نهادی انجام گرفت. در بخش کمی، شاخص‌هایی مانند شاخص آسیب‌پذیری آب شاخص زمان متوسط بازیابی شبکه و شاخص هماهنگی میان‌بخشی برای سنجش ابعاد محیطی، فناورانه و حکمرانی مورد استفاده قرار گرفتند. یافته‌ها:نتایج پژوهش کاهش معنادار تاب‌آوری امنیتی را در سه سطح حیاتی نشان می‌دهد. در سطح اجتماعی، فقدان آمادگی عمومی و کاهش اعتماد در مناطق آسیب‌دیده مشهود است. در سطح نهادی، ضعف در مدیریت بحران‌های همزمان و ناکارآمدی در هماهنگی میان‌بخشی، در مواجهه با ریسک‌های چندوجهی، مشاهده شد. در سطح زیرساختی ، شاخص‌هایی بالاتر از استاندارد، آسیب‌پذیری شدید زیرساخت‌های حیاتی در برابر شوک‌های سایبری و محیطی را تأیید می‌کنند. این یافته‌ها بر ضرورت بازتعریف مدل حکمرانی ریسک تأکید دارند. |
| کلیدواژه ها |
| تاب‌آوری امنیتی، مخاطرات طبیعی، حکمرانی ریسک- Security resilience, natural hazards, risk governance |
| وضعیت: پذیرفته شده |
