ارزیابی پیامدهای تاب‌آوری کاذب در زیرساخت‌های حیاتی کلانشهرها در برابر مخاطرات مرکب تغییر اقلیم
کد مقاله : 1011-NERS
نویسندگان
محمد حسین مالک تومتری1، سعید عباسی *2
1مرکز آموزش پشتیبانی شهید فضل الله امانی، نزاجا، ایران
2دانشگاه افسری امام علی علیه السلام، نزاجا، ایران
چکیده مقاله
مقابله با تغییر اقلیم در محیط‌های شهری غالباً بر اجرای راه‌حل‌های مهندسی سخت‌افزاری متمرکز است که می‌توانند منجر به شکل‌گیری «تاب‌آوری کاذب» گردند. این پژوهش با به کارگیری یک رویکرد سیستمی، به واکاوی این پدیده می‌پردازد و ادعا می‌کند که سرمایه‌گذاری در پروژه‌های انعطاف‌ناپذیر، اگرچه ممکن است در برابر یک خطر واحد عملکرد قابل قبولی داشته باشند، ولی در مواجهه با مخاطرات مرکب و پیش‌بینی‌ناپذیر تغییر اقلیم، نه تنها کارایی خود را از دست می‌دهند، بلکه می‌توانند با ایجاد حس امنیت غیرواقعی، آسیب‌پذیری کل سیستم را در بلندمدت تشدید کنند. برای آزمون این فرضیه، از روش تحقیق ترکیبی (کیفی-کمی) استفاده شده است. با بهره‌گیری از تحلیل ریسک دینامیک و شبیه‌سازی اثرات آبشاری، شکست احتمالی در شبکه‌های حیاتی انرژی، آب و حمل‌ونقل یک کلانشهر نمونه تحت سناریوهای مخاطره مرکب (مانند ترکیب سیلاب و امواج گرمایی) مدل‌سازی گردید. یافته‌ها نشان می‌دهد که تاب‌آوری کاذب، با ایجاد نقاط کور در نظام حکمرانی ریسک و تضعیف ظرفیت‌های تطبیقی ذاتی، سیستم را در معرض شکست‌های زنجیره‌ای قرار می‌دهد. این مطالعه در نهایت چارچوبی برای تشخیص و پایش شاخص‌های تاب‌آوری کاذب ارائه کرده و بر لزوم گذار از راهبردهای ایستای مقابله‌ای به سمت رویکردهای انعطاف‌پذیر و سامانه‌ای در مدیریت زیرساخت‌های حیاتی تأکید می‌نماید.
کلیدواژه ها
تاب آوری کاذب، تغییر اقلیم، مخاطرات مرکب، زیرساخت‌های حیاتی
وضعیت: پذیرفته شده