خلاصه گزارش اجرای سمینار تخصصی با عنوان "زنان و کودکان قربانیان و بخش مهم ی از راهکارهای مواجهه با تغیی ر اق لیم، از درس آموخته ها ی بین الملل ی تا راهکارهای مل ی"
در راستای برگزاری همایش ملی «مخاطرات محیطی و امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران»، سمینار علمی–تخصصی با عنوان
«زنان و کودکان؛ قربانیان و بخش مهمی از راهکارهای مواجهه با تغییر اقلیم، از درس‌آموخته‌های بین‌المللی تا راهکارهای ملی»
به همت کمیته علمی مخاطرات طبیعی و تغییر اقلیم و به‌صورت مجازی برگزار شد.
این سمینار روز دوشنبه ۱ دی‌ماه ۱۴۰۴ با مدیریت علمی جناب آقای دکتر محمدرضا فرزانه و با حضور بیش از ۸۰ نفر از پژوهشگران، متخصصان، دانشجویان و علاقه‌مندان حوزه اقلیم و توسعه پایدار برگزار گردید.
اهداف و محورهای سمینار
هدف اصلی این نشست، مرور آخرین تحولات و تصمیمات جهانی در حوزه جنسیت و تغییر اقلیم و همچنین تحلیل وضعیت زنان و کودکان در مواجهه با پیامدهای تغییرات اقلیمی بود. در همین راستا، محورهای تخصصی زیر مورد بحث و بررسی قرار گرفت:
-
بررسی آخرین گزارش‌های بین‌المللی به‌ویژه COP30 و گزارش سازگاری اقلیمی 2024؛
-
تحلیل وضعیت زنان و کودکان به‌عنوان گروه‌های آسیب‌پذیر در برابر تغییر اقلیم؛
-
تصمیمات و چارچوب‌های جهانی در حوزه «جنسیت و تغییر اقلیم»؛
-
بررسی تجربیات موفق بین‌المللی و ملی در کاهش آثار تغییر اقلیم بر زیست زنان؛
-
ارائه راهکارهای بومی و قابل اجرا برای ایران با بهره‌گیری از دانش جهانی و ظرفیت‌های محلی.
اهم نتایج و مباحث مطرح‌شده
در این سمینار تأکید شد که تغییر اقلیم صرفاً یک مسئله زیست‌محیطی یا فنی نیست، بلکه بحرانی چندبعدی است که به‌طور مستقیم با نابرابری‌های اجتماعی، اقتصادی و جنسیتی پیوند خورده است. زنان و کودکان، به دلیل محدودیت‌های ساختاری و نابرابری‌های موجود، به‌طور نامتناسبی در معرض پیامدهای تغییر اقلیم قرار دارند؛ از ناامنی غذایی و کمبود آب گرفته تا افزایش آسیب‌پذیری‌های بهداشتی، اجتماعی و اقتصادی.
در عین حال، ارائه‌دهنده سمینار با استناد به ادبیات علمی روز و گزارش‌های سازمان ملل متحد تأکید کرد که زنان تنها قربانی تغییر اقلیم نیستند، بلکه در بسیاری از نقاط جهان، به‌عنوان کنشگران اصلی سازگاری اقلیمی نقش‌آفرینی می‌کنند. ابتکارات محلی به رهبری زنان، تلفیق دانش بومی با سیاست‌های رسمی و تأمین مالی پاسخگو به جنسیت، از جمله عواملی معرفی شدند که می‌توانند تاب‌آوری اجتماعی و اقلیمی جوامع را به‌طور معناداری افزایش دهند.
جمع‌بندی و نتایج مورد انتظار
در جمع‌بندی این نشست علمی، بر این نکته تأکید شد که:
-
تغییر اقلیم اثرات یکسانی بر همه جوامع ندارد و نابرابری‌های پیشین را تشدید می‌کند؛
-
زنان، کودکان و سایر گروه‌های به‌حاشیه‌رانده‌شده بیشترین آسیب را متحمل می‌شوند؛
-
سرمایه‌گذاری بر توانمندسازی زنان، نه‌تنها به بهبود وضعیت آنان، بلکه به افزایش تاب‌آوری خانواده‌ها و نسل‌های آینده منجر می‌شود؛
-
سازگاری مؤثر با تغییر اقلیم، بدون محور قرار دادن زنان و کودکان در طراحی و اجرای سیاست‌ها، امکان‌پذیر نخواهد بود.
این سمینار گامی مؤثر در جهت تقویت نگاه بین‌رشته‌ای، عدالت‌محور و انسان‌محور به مسئله تغییر اقلیم و فراهم‌سازی زمینه‌های سیاست‌گذاری هوشمندانه در سطح ملی ارزیابی شد.