در چارچوب برنامه‌های علمی همایش «مخاطرات محیطی و امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران»، سمینار علمی با عنوان «جزایر سه‌گانه در پرتو ژئوپلیتیک و حقوق بین‌الملل» روز یکشنبه ۹ آذرماه ۱۴۰۴، همزمان با روز ملی جزایر ایرانی خلیج فارس، از ساعت ۹:۰۰ الی ۱۲:۰۰ در سالن همایش‌های دانشکده مهندسی نقشه‌برداری سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح برگزار شد.

این سمینار با اداره‌کنندگی امیر دکتر مجید فخری و با سخنرانی جمعی از استادان برجسته کشور شامل دکتر محسن محبی، دکتر شهریار حیدری، دکتر محمد امیدی‌فر، دکتر محمدعلی صلح‌چی و دکتر ابراهیم متقی برگزار گردید. در این برنامه، ۹۱ نفر از اعضای هیئت علمی، پژوهشگران، کارشناسان و دانشجویان حضور داشتند.

بیانیه ریاست سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح

در آغاز سمینار، بیانیه ریاست سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح قرائت شد که در آن بر مالکیت تاریخی، حقوقی و غیرقابل تردید جمهوری اسلامی ایران بر جزایر سه‌گانه ابوموسی، تنب بزرگ و تنب کوچک تأکید شد. در این بیانیه، نقش سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح به‌عنوان پشتوانه علمی، مستند و مکان‌پایه در دفاع از تمامیت ارضی کشور برجسته و بر استمرار تولید نقشه‌های مرجع، اسناد مکانی و پایش‌های تخصصی دریایی–سرزمینی تأکید گردید.

محورهای حقوقی نشست

در بخش حقوقی سمینار، استادان حقوق بین‌الملل با استناد به اسناد تاریخی، نقشه‌های رسمی و رویه‌های حقوقی بین‌المللی، به تبیین موارد زیر پرداختند:

• فقدان هرگونه صلاحیت حقوقی برای طرح دعوا از سوی امارات متحده عربی و بی‌اعتباری ادعاهای مطرح‌شده در مراجع بین‌المللی؛

• ماهیت سیاسی ادعاهای امارات و بهره‌برداری ابزاری از این موضوع برای اعمال فشار سیاسی و جلب حمایت قدرت‌های فرامنطقه‌ای؛

• تأکید بر اینکه موفقیت در دعاوی بین‌المللی، علاوه بر اسناد حقوقی، نیازمند مدیریت حرفه‌ای، تیم‌های تخصصی و راهبرد حقوقی منسجم است.

محور ژئوپلیتیکی و راهبردی

در بخش ژئوپلیتیکی، سخنرانان به تحولات ساختاری نظام بین‌الملل، جابه‌جایی کانون‌های قدرت و رقابت فزاینده قدرت‌های جهانی در منطقه اشاره کردند. بر اساس تحلیل‌های ارائه‌شده، جزایر سه‌گانه به‌عنوان لنگرگاه راهبردی امنیت انرژی و کانون ثبات ژئوپلیتیکی خلیج فارس معرفی شدند. همچنین عبور بخش عمده‌ای از صادرات انرژی جهان از این منطقه، اهمیت این جزایر را در معادلات امنیتی و اقتصادی ایران و جهان دوچندان می‌کند.

محور امنیتی و رسانه‌ای

در بخش پایانی نشست، بر ضرورت روایت‌سازی ملی و بین‌المللی در خصوص جزایر سه‌گانه تأکید شد. سخنرانان هشدار دادند که در عصر جنگ‌های ترکیبی، بی‌توجهی به پیوست‌های فرهنگی، رسانه‌ای و شناختی می‌تواند زمینه تحریف واقعیت‌های تاریخی را فراهم کند. از این‌رو، هم‌افزایی میان اقدامات حقوقی، دیپلماتیک، امنیتی و رسانه‌ای برای تثبیت حقانیت تاریخی ایران ضروری دانسته شد.

جمع‌بندی نهایی

در جمع‌بندی این سمینار تأکید شد:

• مالکیت جمهوری اسلامی ایران بر جزایر سه‌گانه تاریخی، حقوقی و غیرقابل مناقشه است؛

• ادعاهای امارات ماهیتی سیاسی و هدایت‌شده از سوی قدرت‌های فرامنطقه‌ای دارد؛

• جزایر سه‌گانه نقشی کلیدی در امنیت ملی، امنیت انرژی و عمق راهبردی دفاعی ایران ایفا می‌کنند؛

• تثبیت این موضوع در سطح بین‌المللی نیازمند رویکردی جامع و چندلایه در حوزه‌های حقوقی، ژئوپلیتیکی، رسانه‌ای و دیپلماتیک است.

این سمینار به‌عنوان یکی از برنامه‌های علمی شاخص همایش، گامی مؤثر در جهت تقویت اجماع علمی و راهبردی کشور در دفاع از تمامیت ارضی جمهوری اسلامی ایران ارزیابی شد.