خلاصه گزارش اجرای نشست علمی–تخصصی با عنوان بررسی علمی و مدیریتی طوفان‌های حاره‌ای اقیانوس هند و جنوب‌شرق ایران در پژوهشگاه هواشناسی
به گزارش کمیته علمی مخاطرات طبیعی و تغییر اقلیم، سمینار تخصصی «طوفان‌های حاره‌ای اقیانوس هند و جنوب‌شرق ایران (مرور تاریخی و مدیریت بحران)» روز سه‌شنبه ۲۲ مهرماه ۱۴۰۴ با مدیریت دکتر مجتبی ذوالجودی زرندی در محل پژوهشگاه هواشناسی و علوم جو برگزار گردید.
در این برنامه که با حضور ۳۵ نفر از کارشناسان، پژوهشگران و مدیران حوزه هواشناسی و مدیریت بحران برگزار شد، شرکت‌کنندگان به بررسی طوفان‌های مهمی چون گونو (۲۰۰۷)، فت (۲۰۱۰) و شاهین (۲۰۲۱) پرداختند. تحلیل داده‌های اقلیمی و تاریخی نشان داد که این طوفان‌ها از مهم‌ترین مخاطرات طبیعی جنوب‌شرق ایران هستند و در سال‌های اخیر تحت تأثیر گرمایش جهانی و افزایش دمای سطح آب دریاها، روندی افزایشی از نظر شدت و خسارات پیدا کرده‌اند.
در بخش اقلیمی این نشست، کارشناسان تأکید کردند که افزایش دمای سطح آب دریای عرب و تغییر الگوهای همدیدی منطقه‌ای، می‌تواند در دهه‌های آینده احتمال شکل‌گیری طوفان‌های شدیدتر را افزایش دهد. ازاین‌رو، ضرورت پایش مستمر، مدلسازی پیش‌نگرانه و به‌روزرسانی برنامه‌های سازگاری با تغییر اقلیم بیش از پیش احساس می‌شود.
در بخش مدیریت بحران، سخنرانان بر چالش‌های موجود در سامانه‌های هشدار سریع، ضعف زیرساخت‌های مقاوم ساحلی و ناهماهنگی بین دستگاه‌های مسئول تأکید کردند. طبق نتایج ارائه‌شده، موفقیت در کاهش خسارات طوفان‌ها نیازمند یکپارچه‌سازی سامانه‌های هشدار، آموزش جوامع محلی، توسعه زیرساخت‌های ایمن و همکاری نزدیک نهادهای مرتبط است.
📊 جمع‌بندی
-
طوفان‌های حاره‌ای جنوب‌شرق ایران ارتباط مستقیم با گرمایش سطح دریا در اقیانوس هند دارند.
-
شدت و تکرار این پدیده‌ها در اثر تغییر اقلیم رو به افزایش است.
-
آسیب‌پذیری مناطق ساحلی ناشی از تمرکز جمعیت، ضعف زیرساخت‌ها و نبود آموزش کافی است.
-
مدیریت بحران مؤثر نیازمند ترکیب داده‌های هواشناسی، سنجش‌ازدور، مدلسازی عددی و سامانه‌های هشدار چندسطحی است.
-
تقویت تاب‌آوری اجتماعی و زیرساختی، کلید اصلی کاهش خسارات آینده است.
🎯 نتایج مورد انتظار
-
تدوین بانک اطلاعاتی جامع از طوفان‌های حاره‌ای مؤثر بر ایران
-
افزایش آگاهی متخصصان و مدیران بحران نسبت به پویایی‌های اقیانوسی و جوی
-
تقویت همکاری‌های بین‌دستگاهی میان هواشناسی، مدیریت بحران و دانشگاه‌ها
-
ارائه راهبردهای علمی و اجرایی برای کاهش آسیب‌پذیری مناطق ساحلی
-
تهیه نقشه‌های ریسک و آسیب‌پذیری برای سواحل جنوب‌شرق کشور