به گزارش دبیرخانه همایش ملی «مخاطرات محیطی و امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران»، نشست علمی–تخصصی با عنوان «از سناریو تا اقدام: ارزیابی اثرات تغییر اقلیم بر کشاورزی مبتنی بر مدل‌های یکپارچه» روز سه‌شنبه، ۲۱ مردادماه ۱۴۰۴ در پژوهشگاه هواشناسی و علوم جو کشور با مدیریت علمی دکتر ابراهیم اسعدی اسکویی و حضور ۳۵ نفر از اساتید و پژوهشگران حوزه اقلیم و کشاورزی برگزار شد.

هدف از این نشست، مروری بر تاریخچه مدل‌سازی اثرات تغییر اقلیم بر کشاورزی و معرفی ابزارهای نوین ارزیابی تلفیقی در این حوزه بود.

در این نشست، سخنرانان با اشاره به تکامل ساختار گزارش‌های IPCC از دوره اول تا ششم (AR1 تا AR6) بیان داشتند که رویکردهای علمی این نهاد جهانی از مطالعات توصیفی ساده به سمت تحلیل‌های میان‌رشته‌ای و ارزیابی ریسک چندبُعدی تغییر یافته است. به‌ویژه در گزارش ششم (AR6)، مباحثی چون عدالت اقلیمی، تاب‌آوری کشاورزی، و سازگاری با تغییرات جوی به طور جدی مورد توجه قرار گرفته‌اند.

در ادامه، سامانه MOSAICC (Modelling System for Agricultural Impacts of Climate Change) که توسط سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (FAO) و با همکاری مؤسسات اروپایی توسعه یافته، به عنوان یک چارچوب تحلیلی جامع برای ارزیابی اثرات تغییر اقلیم بر کشاورزی، منابع آب، جنگل‌ها و اقتصاد ملی معرفی گردید.

این سامانه از پنج ماژول اصلی تشکیل شده است:

1. مدل اقلیم

2. مدل محصولات کشاورزی

3. مدل هیدرولوژی

4. مدل جنگل‌ها

5. مدل اقتصاد کلان

شرکت‌کنندگان در نشست تأکید کردند که MOSAICC با تلفیق داده‌های اقلیمی، مدل‌های میان‌بخشی و خروجی‌های اقتصادی، ابزاری کارآمد برای تحلیل اثرات اقلیمی در سطح ملی و منطقه‌ای محسوب می‌شود.

🧠 جمع‌بندی نشست:

🔹 سامانه MOSAICC به عنوان یکی از ابزارهای کلیدی در برنامه‌های بین‌المللی سازگاری با تغییر اقلیم و کشاورزی هوشمند اقلیمی معرفی شده است.
🔹 این سامانه با افزودن ماژول‌های جدید نظیر شیلات، تغذیه، دام و آفات، قابلیت توسعه بیشتر دارد.
🔹 ترویج و استفاده از MOSAICC در پروژه‌های ملی می‌تواند به بهبود تصمیم‌گیری در مدیریت منابع آب و امنیت غذایی کمک کند.

🎯 نتایج و پیشنهادهای نهایی:

1. هماهنگی با FAO جهت دریافت و بومی‌سازی سامانه MOSAICC در ایران.

2. اجرای پایلوت ملی این سامانه در استان‌های نمونه جهت ارزیابی اثرات اقلیمی و تدوین راهبردهای سازگاری.

3. ایجاد بانک داده مشترک اقلیم–کشاورزی برای پشتیبانی از مدل‌سازی‌های آتی.

4. پیشنهاد استفاده از خروجی‌های این سامانه در تدوین برنامه ملی سازگاری با تغییر اقلیم کشور.

📍 مشخصات نشست:

• موضوع نشست: ارزیابی اثرات تغییر اقلیم بر کشاورزی با ابزار MOSAICC

• محور همایش: از سناریو تا اقدام – تلفیق مدل‌های یکپارچه در کشاورزی

• مکان برگزاری: پژوهشگاه هواشناسی و علوم جو کشور

• تاریخ برگزاری: سه‌شنبه ۲۱ مردادماه ۱۴۰۴

• مدیر نشست: دکتر ابراهیم اسعدی اسکویی

• تعداد شرکت‌کنندگان: ۳۵ نفر

💬 جمع‌بندی کلی:

نشست علمی مذکور با هدف تبیین راهکارهای علمی برای انطباق بخش کشاورزی با تغییر اقلیم، بر لزوم انتقال فناوری‌های مدل‌سازی، تقویت ظرفیت علمی کشور، و هماهنگی بین‌بخشی در سطوح ملی و استانی تأکید کرد.

📨 تهیه و تنظیم: کمیته علمی مخاطرات طبیعی و تغییر اقلیم
🌐 https://ners.ihuo.ac.ir
📧 ners@ihuo.ac.ir