ه گزارش دبیرخانه علمی همایش ملی «مخاطرات محیطی و امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران»، در روز یکشنبه ۲۳ شهریورماه ۱۴۰۴، نشست علمی–تخصصی با عنوان «آشنایی با عوامل مؤثر بر شکل‌گیری مخاطره طبیعی گردوخاک و پیش‌بینی عددی آن» به همت کمیته علمی مخاطرات طبیعی و تغییر اقلیم در پژوهشگاه هواشناسی و علوم جو کشور برگزار شد.

این نشست با مدیریت علمی جناب آقای دکتر ساویز صحت کاشانی و حضور ۳۵ نفر از اساتید، پژوهشگران و کارشناسان علوم جوی و اقلیم‌شناسی برگزار گردید. هدف اصلی نشست، مقایسه عملکرد مدل‌های عددی مختلف و شناسایی مدل‌های بهینه برای پیش‌بینی گردوخاک در مناطق خشک و نیمه‌خشک کشور بود.

در این جلسه، شرکت‌کنندگان با ساختار فیزیکی شکل‌گیری پدیده گردوخاک، عوامل مؤثر بر آن و روش‌های پیش‌بینی عددی آشنا شدند. مباحث مطرح‌شده در این نشست شامل محورهای زیر بود:
1️⃣ شناسایی گردوخاک به عنوان یک مخاطره جوی چندبعدی و پیامدهای زیست‌محیطی و بهداشتی آن؛
2️⃣ بررسی فرآیندهای فیزیکی شکل‌گیری و انتشار ذرات گردوغبار؛
3️⃣ معرفی مدل‌های عددی مورد استفاده در پیش‌بینی گردوخاک؛
4️⃣ مقایسه مدل‌های مختلف بر اساس دقت، توانایی پیش‌بینی و کارایی در شرایط محلی.

در بخش علمی نشست، بیان شد که گردوخاک یکی از مهم‌ترین مخاطرات جوی مناطق خشک و نیمه‌خشک کشور است که تأثیرات گسترده‌ای بر سلامت انسان، محیط‌زیست، کشاورزی و زیرساخت‌های اقتصادی دارد. از دیدگاه علمی، این پدیده حاصل تعامل پیچیده بین باد، نوع خاک، پوشش گیاهی، رطوبت خاک و فعالیت‌های انسانی است.

مدلسازی عددی این پدیده، با بهره‌گیری از پارامترهایی چون سرعت باد، رطوبت خاک، توپوگرافی و پوشش زمین، ابزار مؤثری برای پیش‌بینی دقیق‌تر زمان و مکان وقوع گردوخاک محسوب می‌شود. شرکت‌کنندگان تأکید کردند که انتخاب مدل مناسب برای پیش‌بینی به شرایط اقلیمی منطقه، کیفیت داده‌های ورودی و هدف تحلیل بستگی دارد.

در جمع‌بندی نهایی نشست، نتایج زیر مورد تأکید قرار گرفت:

• گردوخاک پدیده‌ای چندبعدی با پیامدهای زیست‌محیطی و انسانی گسترده است.

• باد، ویژگی‌های فیزیکی خاک و پوشش گیاهی از عوامل کلیدی در شدت و گسترش آن هستند.

• مدل‌های عددی ابزار ارزشمندی در پیش‌بینی، هشداردهی و مدیریت ریسک گردوخاک به شمار می‌آیند.

• ارتقای دقت مدل‌ها و آموزش کارشناسان محلی می‌تواند به بهبود سیستم‌های هشدار سریع کمک کند.

این نشست در ساعت ۱۰:۰۰ صبح آغاز و در ساعت ۱۲:۰۰ ظهر با جمع‌بندی علمی و تبادل نظر بین اساتید به پایان رسید.

📍 محل برگزاری: پژوهشگاه هواشناسی و علوم جو کشور
🕘 زمان برگزاری: یکشنبه، ۲۳ شهریورماه ۱۴۰۴
👤 مدیر نشست: دکتر ساویز صحت کاشانی
👥 تعداد شرکت‌کنندگان: ۳۵ نفر

📎 تهیه و تنظیم: کمیته علمی مخاطرات طبیعی و تغییر اقلیم
📨 دبیرخانه همایش ملی مخاطرات محیطی و امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران
🌐 https://ners.ihuo.ac.ir