به گزارش دبیرخانه علمی همایش ملی «مخاطرات محیطی و امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران»، کمیته علمی مخاطرات طبیعی و تغییر اقلیم در روز سه‌شنبه ۲۵ شهریورماه ۱۴۰۴ سمینار علمی–تخصصی خود را با عنوان «بررسی عوامل مؤثر بر نوسانات تراز آب دریای خزر» در پژوهشگاه هواشناسی و علوم جو کشور برگزار کرد.

این نشست تخصصی با مدیریت علمی جناب آقای دکتر مجتبی ذوالجودی و حضور ۳۵ نفر از اساتید، کارشناسان و دانشجویان تحصیلات تکمیلی برگزار شد. هدف اصلی سمینار، شناسایی و تحلیل عوامل مؤثر بر تغییرات تراز آب دریای خزر و بررسی پیامدهای زیست‌محیطی، اقتصادی و اجتماعی ناشی از آن بود.

در بخش‌های مختلف نشست، محورهای زیر مورد بحث و بررسی قرار گرفت:
1️⃣ شناسایی و تحلیل علمی عوامل اقلیمی، هیدرولوژیکی، زمین‌شناسی و انسانی مؤثر بر تغییرات تراز آب.
2️⃣ بررسی روندهای تاریخی و مدل‌های پیش‌بینی آینده برای درک الگوهای نوسان.
3️⃣ ارزیابی پیامدهای زیست‌محیطی، اقتصادی و اجتماعی ناشی از تغییرات سطح آب.
4️⃣ ارائه راهکارهای مدیریتی و سیاستی جهت سازگاری با شرایط جدید و کاهش ریسک در سطح ملی و منطقه‌ای.

بر اساس نتایج این نشست، نوسانات تراز آب دریای خزر از مهم‌ترین چالش‌های محیط‌زیستی و اقتصادی منطقه محسوب می‌شود که منشأ آن ترکیبی از تغییرات اقلیمی، هیدرولوژیکی و فعالیت‌های انسانی است. تحلیل داده‌های تاریخی نشان داد که تغییر در میزان بارش، تبخیر، و دبی رودخانه ولگا، تأثیر مستقیمی بر این نوسانات دارد.

فعالیت‌های انسانی از جمله سدسازی، انتقال آب، برداشت بی‌رویه و تغییر کاربری اراضی ساحلی نیز در تشدید این تغییرات نقش بسزایی داشته‌اند. این نوسانات ضمن تهدید اکوسیستم‌های تالابی و ساحلی، موجب خسارات قابل توجهی به زیرساخت‌های اقتصادی و زیستگاه‌های طبیعی شده و حتی ابعاد ژئوپلیتیکی و منطقه‌ای به خود گرفته است.

شرکت‌کنندگان بر این باور بودند که بدون تدوین سیاست‌های سازگاری و همکاری بین‌المللی میان کشورهای ساحلی خزر، روند نوسانات می‌تواند خسارات گسترده‌تری در پی داشته باشد. از این رو، اجرای مدیریت یکپارچه منابع آب، پایش مستمر تغییرات اقلیمی و ارتقای همکاری‌های علمی منطقه‌ای به عنوان راهکارهای کلیدی پیشنهاد شد.

📍 محل برگزاری: پژوهشگاه هواشناسی و علوم جو کشور
🕘 زمان برگزاری: سه‌شنبه، ۲۵ شهریورماه ۱۴۰۴، ساعت ۱۰:۰۰ تا ۱۲:۰۰
👤 مدیر نشست: دکتر مجتبی ذوالجودی
👥 تعداد شرکت‌کنندگان: ۳۵ نفر

📎 تهیه و تنظیم: کمیته علمی مخاطرات طبیعی و تغییر اقلیم
📨 دبیرخانه همایش ملی مخاطرات محیطی و امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران
🌐 https://ners.ihuo.ac.ir